Ngày 01/07/2026, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã chính thức có hiệu lực thi hành. Nếu như trước đây, việc kê khai thuế đối với cá nhân kinh doanh trên các nền tảng số luôn là bài toán khó đối với cả người dân và cơ quan quản lý, thì hiện nay, quy định “khấu trừ tại nguồn” thông qua các sàn thương mại điện tử (TMĐT) đã tạo ra một kỷ nguyên minh bạch và đơn giản hóa thủ tục hành chính đến mức tối đa.

Sự thay đổi mang tính “cách mạng” trong quản lý thuế

Theo khoản 2 Điều 17 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, người nộp thuế có trách nhiệm như sau:

“2. Khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế.”

Như vậy, trước đây, theo các quy định cũ, trách nhiệm kê khai và nộp thuế chủ yếu đè nặng lên vai cá nhân kinh doanh. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều người bán “quên” hoặc gặp khó khăn về thủ tục hành chính. 

Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025, khoản 4 Điều 13 Luật Quản lý thuế 2025 đã chính thức xác lập một cơ chế quản lý mới:

“Tổ chức là chủ sở hữu sàn giao dịch thương mại điện tử có chức năng thanh toán hoặc các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán có trách nhiệm thực hiện khai thuế, nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động kinh doanh thông qua sàn giao dịch thương mại điện tử theo quy định của pháp luật về thuế.”

Quy định này đồng nghĩa với việc các “ông lớn” công nghệ như Shopee, TikTok, Lazada… từ vị trí trung gian cung cấp nền tảng, nay đã trở thành “cánh tay nối dài” của cơ quan thuế.

Chuyển từ “Tự giác” sang “Tự động”

Hệ quả rõ rệt nhất trong năm 2026 chính là sự biến mất của khái niệm “quên nộp thuế”. Thay vì cá nhân phải tự tổng hợp doanh thu, tính toán tỷ lệ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) rồi ra kho bạc nộp, thì hệ thống của các sàn TMĐT hiện nay đã tự động thực hiện việc này.

Khi một đơn hàng hoàn tất, phần mềm của sàn sẽ tự động trích lại tỷ lệ thuế theo quy định ngay trên dòng tiền thanh toán trước khi chuyển về ví của người bán. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn các rủi ro pháp lý về hành vi trốn thuế hay chậm nộp thuế cho hàng triệu hộ kinh doanh cá thể.

Minh bạch hóa nền kinh tế số

Việc thực thi khoản 4 Điều 13 Luật Quản lý thuế 2025 không chỉ giúp cơ quan nhà nước chống thất thu ngân sách mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh bình đẳng. Năm 2026 ghi nhận làn sóng “chuyên nghiệp hóa” của các chủ shop online. Khi thuế được trừ trực tiếp tại nguồn, các cá nhân kinh doanh buộc phải tính toán chi phí, giá bán một cách khoa học hơn thay vì cạnh tranh bằng cách “lách thuế” như trước đây.

Bên cạnh đó, việc dữ liệu thuế được đồng bộ hóa với mã số định danh cá nhân trên ứng dụng VNeID và eTax Mobile đã giúp người bán dễ dàng theo dõi lịch sử nộp thuế của mình chỉ bằng một lần chạm. Việc chứng minh thu nhập để vay vốn ngân hàng hay thực hiện các giao dịch dân sự khác của người bán hàng online nay đã trở nên thuận tiện hơn bao giờ hết nhờ các chứng từ thuế điện tử được sàn cung cấp định kỳ.

Có thể khẳng định, quy định tại Luật Quản lý thuế 2025 về việc sàn thương mại điện tử nộp thuế thay là một bước đi tất yếu trong kỷ nguyên số. Nó không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho người dân mà còn thể hiện sự tiến bộ trong tư duy quản lý: Thay vì quản lý từng cá nhân riêng lẻ, Nhà nước tập trung quản lý qua các “đầu mối” công nghệ.

Để biết thêm chi tiết, vui lòng liên hệ Công ty luật TNHH Huỳnh Nam.