Ngày 30/5/2026, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành Thông tư 11/2026/TT-TANDTC quy định về việc bảo vệ Tòa án nhân dân. Thông tư áp dụng đối với Tòa án nhân dân, lực lượng bảo vệ Tòa án và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác bảo vệ Tòa án; không áp dụng đối với Tòa án quân sự. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/7/2026. Thông tư 11/2026/TT-TANDTC quy định cụ thể các hành vi thuộc phạm vi bảo vệ Hội đồng xét xử, Thẩm phán và người có chức danh tư pháp khác trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đáng chú ý, các hành vi từ đe dọa, chống đối, cản trở việc thi hành công vụ đến phát tán thông tin sai sự thật, ghi âm, ghi hình, truyền phát trực tiếp trái phép đều được đặt trong phạm vi bảo vệ của Tòa án.

Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định tại khoản 4 Điều 4, theo đó Hội đồng xét xử, Thẩm phán và người có chức danh tư pháp khác được bảo vệ trước 6 nhóm hành vi sau:

1. Xâm phạm hoặc đe dọa xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín

Theo điểm a khoản 4 Điều 4 Thông tư 11/2026/TT-TANDTC, việc bảo vệ được đặt ra đối với các hành vi xâm phạm, đe dọa xâm phạm tính mạng, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền và lợi ích hợp pháp khác của Hội đồng xét xử, Thẩm phán và người có chức danh tư pháp khác.

Quy định này cho thấy phạm vi bảo vệ không chỉ giới hạn ở các hành vi đã gây ra hậu quả thực tế. Những hành vi mang tính đe dọa đối với tính mạng, sức khỏe hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người tiến hành tố tụng cũng thuộc phạm vi cần được bảo vệ theo Thông tư.

2. Đe dọa, chống đối hoặc cản trở việc thi hành công vụ

Điểm b khoản 4 Điều 4 quy định việc bảo vệ Hội đồng xét xử, Thẩm phán và người có chức danh tư pháp khác trước hành vi đe dọa, chống đối hoặc cản trở việc thi hành công vụ.

Quy định này đặc biệt có ý nghĩa trong quá trình xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc. Việc tham gia tố tụng của đương sự, người tham gia tố tụng phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và nội quy phiên tòa, phiên họp. Khi hành vi của một cá nhân chuyển từ việc thực hiện quyền tố tụng sang đe dọa, chống đối hoặc cản trở hoạt động công vụ thì hành vi đó thuộc phạm vi bảo vệ được Thông tư xác định.

3. Gây ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan của Thẩm phán

Một điểm đáng chú ý khác là điểm c khoản 4 Điều 4. Theo đó, Tòa án bảo vệ Hội đồng xét xử, Thẩm phán và người có chức danh tư pháp khác trước hành vi gây ảnh hưởng đến việc xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, sự vô tư, khách quan của Thẩm phán khi thi hành công vụ.

Đây là quy định có ý nghĩa đặc biệt đối với hoạt động xét xử. Tính độc lập của Thẩm phán là yêu cầu cốt lõi của hoạt động tư pháp. Do đó, những tác động nhằm gây ảnh hưởng đến việc xét xử độc lập, sự vô tư và khách quan của Thẩm phán cũng được đặt trong phạm vi bảo vệ.

4. Phát tán thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến người tiến hành tố tụng

Theo điểm d khoản 4 Điều 4, một trong những hành vi thuộc phạm vi bảo vệ là phát tán thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến uy tín, danh dự, nhân phẩm của Hội đồng xét xử, Thẩm phán và người có chức danh tư pháp khác.

Quy định này đáng chú ý trong bối cảnh thông tin về các vụ án có thể được chia sẻ nhanh chóng trên mạng xã hội. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Thông tư 11/2026/TT-TANDTC xác định đây là một hành vi thuộc phạm vi bảo vệ Tòa án, chứ không đồng nghĩa mọi thông tin tiêu cực về Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán đều mặc nhiên bị coi là hành vi vi phạm.

Việc xác định một hành vi cụ thể có vi phạm pháp luật hay không vẫn phải căn cứ vào tính chất, nội dung, phương thức thực hiện và các quy định pháp luật có liên quan.

5. Ghi âm, ghi hình, truyền phát trực tiếp, trực tuyến trái phép

Điểm đ khoản 4 Điều 4 quy định bảo vệ Hội đồng xét xử, Thẩm phán và người có chức danh tư pháp khác trước hành vi:

“Ghi âm, ghi hình, truyền phát trực tiếp, trực tuyến trái phép lời nói, hình ảnh…”

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý nhất của Thông tư 11/2026/TT-TANDTC.

Theo đó, vấn đề không chỉ nằm ở việc ghi âm hoặc ghi hình mà còn bao gồm truyền phát trực tiếp, trực tuyến lời nói, hình ảnh của Hội đồng xét xử, Thẩm phán và người có chức danh tư pháp khác khi việc thực hiện đó là trái phép.

Do vậy, khi tham gia phiên tòa, phiên họp, cá nhân không nên mặc nhiên cho rằng việc sử dụng điện thoại để ghi âm, ghi hình hoặc phát trực tiếp là quyền đương nhiên của mình. Việc thực hiện phải phù hợp với quy định pháp luật và yêu cầu của người có thẩm quyền tại Tòa án.

6. Các hành vi xâm phạm khác theo quy định của pháp luật hoặc của Chánh án TANDTC

Ngoài 5 nhóm hành vi nêu trên, điểm e khoản 4 Điều 4 còn quy định nhóm thứ sáu là các hành vi xâm phạm khác theo quy định của pháp luật hoặc của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Quy định này tạo cơ sở để việc bảo vệ Tòa án có thể được áp dụng đối với những hành vi xâm phạm khác theo quy định pháp luật hoặc theo quy định của Chánh án TANDTC, thay vì chỉ giới hạn trong 5 trường hợp được liệt kê cụ thể.

Tổ bảo vệ Tòa án có quyền xử lý như thế nào?

Thông tư không chỉ xác định các hành vi thuộc phạm vi bảo vệ mà còn quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Tổ bảo vệ tại Tòa án.

Theo Điều 9, Tổ bảo vệ có nhiệm vụ kiểm soát người và phương tiện ra, vào Tòa án; kiểm tra an ninh, giấy tờ tùy thân, tài liệu, đồ vật mang theo; ngăn chặn việc đưa vào Tòa án những tài liệu, đồ vật thuộc trường hợp bị cấm.

Đáng chú ý, Tổ bảo vệ có thể từ chối cho vào hoặc buộc rời khỏi Tòa án trong một số trường hợp được quy định tại khoản 3 Điều 9, trong đó có trường hợp cá nhân thực hiện hành vi thuộc khoản 4 Điều 4 hoặc vi phạm nội quy phiên tòa, phiên họp theo quy định.

Đối với phiên tòa, phiên họp không có lực lượng Cảnh sát nhân dân bảo vệ, Tổ bảo vệ còn có nhiệm vụ thi hành quyết định của Chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp hoặc Hội đồng xét xử về việc buộc người vi phạm rời khỏi phòng xử án, khu vực xét xử.

Người dân cần lưu ý gì khi làm việc tại Tòa án?

Việc Thông tư 11/2026/TT-TANDTC có hiệu lực không đồng nghĩa với việc người dân bị hạn chế quyền tham gia tố tụng hợp pháp. Ngược lại, quy định về bảo vệ Tòa án nhằm bảo đảm an toàn, an ninh, trật tự, văn minh và sự tôn nghiêm của Tòa án, đồng thời bảo đảm hoạt động xét xử được thực hiện độc lập, vô tư và khách quan.

Khi đến Tòa án, người dân và người tham gia tố tụng cần đặc biệt lưu ý:

Thứ nhất, tuân thủ nội quy của Tòa án, nội quy phiên tòa, phiên họp và yêu cầu của người có thẩm quyền.

Thứ hai, không thực hiện hành vi đe dọa, chống đối hoặc cản trở việc thi hành công vụ.

Thứ ba, không tự ý ghi âm, ghi hình, truyền phát trực tiếp hoặc trực tuyến lời nói, hình ảnh của Hội đồng xét xử, Thẩm phán và người có chức danh tư pháp khác khi việc thực hiện đó là trái phép.

Thứ tư, không phát tán thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến uy tín, danh dự, nhân phẩm của người thuộc diện được bảo vệ.

Thứ năm, việc bảo vệ Tòa án phải được thực hiện đúng pháp luật. Bản thân hoạt động bảo vệ Tòa án cũng không được bị lợi dụng để xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Đây là nguyên tắc được quy định rõ tại khoản 5 Điều 3 Thông tư 11/2026/TT-TANDTC.

Kết luận

Thông tư 11/2026/TT-TANDTC đánh dấu bước cụ thể hóa cơ chế bảo vệ Tòa án nhân dân trong bối cảnh hoạt động xét xử ngày càng gắn với môi trường số. Đáng chú ý, phạm vi bảo vệ không chỉ dừng ở an ninh, trật tự tại trụ sở Tòa án mà còn bao gồm bảo vệ Hội đồng xét xử, Thẩm phán, hồ sơ và chứng cứ, cũng như an ninh mạng và hệ thống thông tin của Tòa án.

Đối với người dân và những người tham gia tố tụng, việc nắm rõ các quy định mới sẽ giúp hạn chế những hành vi có thể ảnh hưởng đến hoạt động xét xử, đồng thời bảo đảm việc thực hiện các quyền tố tụng được đúng quy định pháp luật.

Để biết thêm chi tiết, vui lòng liên hệ Công ty luật TNHH Huỳnh Nam.