Ngày 29/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp. Nghị định có hiệu lực từ ngày ban hành, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Chính sách này tạo cơ sở để các doanh nghiệp đáp ứng điều kiện được giảm nghĩa vụ thuế, đồng thời đặt ra yêu cầu xác định chính xác doanh thu và số thuế thuộc diện được giảm.
Theo Điều 3 Nghị định số 398/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng thuộc phạm vi xem xét giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế tương ứng. Khoản 1 Điều này xác định đối tượng bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và tổ chức khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập, thuộc diện nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.
Điều kiện doanh thu cần được đối chiếu với đầy đủ các khoản thu theo quy định. Khoản 3 Điều 3 xác định doanh thu làm căn cứ xét giảm thuế bao gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu, cùng với doanh thu tài chính và thu nhập khác. Theo điểm b khoản này, doanh thu của đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm cũng được tính vào doanh thu của doanh nghiệp.
Từ cách xác định trên, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các khoản thu ngoài hoạt động kinh doanh chính. Chẳng hạn, giả định doanh nghiệp có doanh thu bán hàng sau các khoản giảm trừ là 9,7 tỷ đồng, doanh thu tài chính và thu nhập khác thuộc diện tính vào ngưỡng xét giảm là 400 triệu đồng, tổng số tiền dùng để đối chiếu sẽ là 10,1 tỷ đồng. Trong trường hợp này, doanh nghiệp đã vượt ngưỡng doanh thu, mặc dù riêng hoạt động bán hàng chưa đạt 10 tỷ đồng. Ví dụ cho thấy việc rà soát thiếu một nhóm doanh thu có thể làm thay đổi kết quả xác định điều kiện hưởng chính sách.
Đối với doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách, khoản 1 Điều 3 quy định trường hợp loại trừ: doanh nghiệp được thành lập theo Luật Doanh nghiệp từ việc chia, tách sau ngày Nghị quyết số 43/2026/QH16 có hiệu lực sẽ không được áp dụng chính sách nếu tổng doanh thu năm của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng. Vì vậy, việc đánh giá điều kiện cần xem xét cả nguồn gốc hình thành doanh nghiệp và doanh thu của các doanh nghiệp liên quan trong phạm vi quy định này.
Về cách tính, khoản 2 Điều 3 xác định mức giảm trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế. Nếu doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế, số thuế được giảm theo Nghị định được tính sau khi đã trừ phần ưu đãi. Giả định doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện và còn phải nộp 100 triệu đồng sau ưu đãi, số thuế được giảm là 30 triệu đồng, nghĩa vụ thuế còn lại là 70 triệu đồng. Thứ tự tính toán này cần được thể hiện rõ trong hồ sơ để bảo đảm số thuế được giảm phù hợp với căn cứ áp dụng.
Theo điểm a khoản 4 Điều 3, doanh nghiệp dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế không quá 10 tỷ đồng được tự xác định số thuế giảm khi tạm nộp hằng quý. Tuy nhiên, doanh thu dự kiến chỉ là căn cứ phục vụ việc tạm nộp. Khi doanh thu thực tế vượt ngưỡng, điểm b khoản này yêu cầu doanh nghiệp kê khai, nộp đủ số thuế còn thiếu và thực hiện quy định về xử lý tiền chậm nộp. Do đó, doanh nghiệp nên cập nhật dự báo doanh thu trong năm, nhất là khi phát sinh khoản thu lớn vào cuối kỳ.
Nghị định cũng dự liệu trường hợp nghĩa vụ thuế thay đổi sau khi kê khai. Theo điểm c khoản 4 Điều 3, nếu việc khai bổ sung hoặc quyết định, kết luận của cơ quan có thẩm quyền làm tăng số thuế phải nộp, phần tăng thêm vẫn được giảm 30% khi doanh nghiệp tiếp tục đáp ứng điều kiện. Ngược lại, điểm d khoản này yêu cầu điều chỉnh giảm số thuế được giảm khi nghĩa vụ thuế được xác định giảm xuống; khoản nộp thừa, nếu có, được xử lý theo pháp luật về quản lý thuế.
Trong quá trình triển khai, doanh nghiệp nên lập bảng đối chiếu riêng giữa doanh thu dùng để xét điều kiện, nghĩa vụ thuế trước ưu đãi, ưu đãi đang áp dụng và số thuế được giảm theo Nghị định. Hồ sơ tính toán cần gắn với sổ kế toán, báo cáo tài chính, chứng từ và tài liệu chứng minh điều kiện tương ứng. Cách thực hiện này giúp bộ phận kế toán và người quản lý kiểm tra được từng căn cứ, thuận lợi hơn khi giải trình với cơ quan thuế.
Đối với doanh nghiệp có doanh thu gần ngưỡng 10 tỷ đồng, có nhiều đơn vị phụ thuộc hoặc vừa thực hiện chia, tách, việc rà soát nên được tiến hành trước khi xác định số thuế tạm giảm. Sự phối hợp giữa bộ phận kế toán, tài chính và pháp chế sẽ giúp doanh nghiệp thụ hưởng đúng chính sách, đồng thời chủ động nguồn tiền khi có thay đổi về điều kiện áp dụng.
Để biết thêm chi tiết, vui lòng liên hệ Công ty luật TNHH Huỳnh Nam.

